Kynslóðaskipti eru að verða í Leikdeild UMF Eflingar. Í stað gömlu brýnanna sem gerðu garðinn frægan hér á árum áður leikur nú ungt fólk héðan úr dalnum oft synir, dætur eða afkomendur gömlu leikaranna, auk góðra félaga víðar úr Þingeyjarsveit og "utansveitarmanna" sem nú stunda nám í Framhaldsskólanum á Laugum. Auðvitað finnst þeim sem þetta ritar mikil eftirsjá að gömlu félögunum, sem hann kynntist fyrst - og heillaðist af - við uppsetningu á "Síldin kemur og Síldin fer" um síðustu aldamót.

En þetta er lífsins gangur. Það hefur verið mjög gaman að fylgjast með þessu unga fólki sem nú stígur á svið. Það er sami krafturinn, sama einbeitningin, sami aginn, sami viljinn til að skapa og sama gleðin; - og í þá góðu gömlu daga þegar við settum upp Síldina, Fiðlarann og Landsmótið. Góð leikfélög byggja oft á hefð, sem afar erfitt er að henda reiður á, en er þó oft það sem mestu máli skiptir þegar upp er staðið. Ég sannfærðist um það í fyrra og ennfrekar í vetur að unga fólkið hefur alla burði til að varðveita þá hefð að á Breiðumýri starfi afskaplega stórt lítið leikhús.

Húsmæðraskólarnir voru einhverjar merkilegustu menntastofnanir í sögu þjóðarinnar. Þær konur sem útskrifuðust úr þessum skólum voru eiginlega nokkurskonar eins manns herir sem gátu gert nokkurn vegin hvað sem var. Þær kunnu allt og gátu allt. Þær ræktuðu matjurtagarða sem fóru langt með að endast fjölskyldunni fram á næsta sumar, gengu frá mat í sláturtíð þannig að hann hélst óskemmdur í ár eða meira, súrsuðu, söltuðu, reyktu - allt fyrir daga frystikistu og ísskápa. Þær spunnu, ófu, saumuðu, prjónuðu, ólu börn sín upp, sögðu þeim sögur, kenndu þeim vísur og ljóð, - færðu þeim menningararfinn, kenndu þeim að lesa, vinna og segja satt. - Svo fátt eitt sé talið.

Þetta voru konur sem gátu fætt, fatað og skætt fjölskyldu sína án flestra þeirra nýtísku hjálpartækja sem nú þykja sjálfsögð. Ég er ekki viss um að okkur sem fædd erum eftir miðja síðustu öld og höfum alist upp við nútíma þægindi og velsæld, færist það hönduglega ef við ættum að ganga í verkin þeirra gömlu húsmæðranna. Aldrei hafa verið sögð tvö heimskulegri orð en "bara húsmóðir". Raunar hefur stundum hvarflað að mér að ein djúpstæðustu mistök Vesturlandabúa á seinni hluta 20. aldar hafi einmitt verið vanmat á hefðbundnu hlutverki kvenna.

Í "Kvennaskólaævintýrinu" er auðvitað slegið á létta strengi. Ungt fólk hittist, kynnist og tekur saman - eins og reyndar gerðist æði oft í gömlu kvennaskólunum. Leikritið samdi Böðvar Guðmundsson fyrir Freyvangsleikhúsið 1994. Mun hann hafa stuðst við ýmiskonar munnlegar heimildir um kvennaskólann á Laugalandi.

Með þeirri von að þið, kæru áhorfendur njótið sýningarinnar.
Þorgrímur Daníelsson
formaður leiknefndar.